Einddemper auto sport en universele

Met vol vermogen muisstil rijden dankzij de einddemper

De einddemper is het technische onderdeel aan het uiteinde van een uitlaatsysteem. Hij zorgt ervoor dat de geluidsontwikkeling van een motor zo gering mogelijk uitvalt. Een intacte einddemper garandeert een stille rit. Dat is voor bestuurder en milieu zeer aangenaam.

Motoren zijn luider dan je denkt

Wie benieuwd is naar hoeveel herrie een motor werkelijk maakt, moet het flexibele uitlaatstuk eens verwijderen. Het helse geluid dat ook een kleine 40 PK-motor met slechts één liter cilinderinhoud kan veroorzaken, is verbazingwekkend. Het is zo hard, dat u voor dit experiment beter een afgelegen omgeving zoekt – boze buren zijn anders gegarandeerd. De reden ligt hem in de werking van de motor: een mengsel van brandstof en lucht wordt verstoven en met een vonk tot ontploffing gebracht. De explosie drukt de zuiger diep in de motor, waardoor de krukas en alle andere bewegende delen van de motor worden aangedreven. Een normale motor maakt 1000 – 5000 toeren per minuut. Afhankelijk van grootte van de motor zijn dat 2 – 4 explosies per omwenteling – dus zo'n 20.000 knallen per minuut. Wanneer deze herrie ongefilterd in de omgeving terecht zou komen, zou u door het oorverdovende lawaai geen woord meer verstaan.

Eenvoudig principe, goedkoop vervangingsonderdeel

De einddemper heeft de taak, dit lawaai in mechanische schommelingen om te zetten. In technisch opzicht is de einddemper heel eenvoudig: hij bestaat uit een metalen pot waarin twee buizen steken. De buizen zitten schuin tegenover elkaar en overlappen elkaar sterk. Het uitlaatgas met het geluid –niets anders dan gecomprimeerde lucht – stroomt aan de ene kant in de pot. Vervolgens stroomt het gas een stuk achteruit in de pot totdat het de uitgaande buis heeft bereikt. Van daaruit stroomt het in de buitenlucht. Het geluid kan echter niet achterwaarts stromen. De bewegingsenergie van de gecomprimeerde lucht brengt de blikken pot van de einddemper tot trillen – en meer gebeurt er niet. De trillingen worden door de lange, stevige rubbers van de uitlaatophanging opgevangen. Niets ervan bereikt de carrosserie.

Kosten voor een einddemper

Autobouwers hebben de keuze: oftewel ontwerpen zij uitlaatsystemen die een autoleven lang meegaan, of ze bouwen deze zwaarbelaste module als slijtageonderdeel. Het hoogwaardige alternatief kan enkel uit edelmetaal bestaan. Omwille van de hoge materiaalprijzen en de geraffineerde verwerking zou een standaard geïnstalleerde einddemper van edelstaal een auto minstens 1000 euro duurder maken. Daarom zit in de meeste auto's een einddemper van gewoon metaal. Deze zijn al voor 30 euro verkrijgbaar.

Slijtage aan een einddemper

De einddemper is aan hoge belastingen blootgesteld. Aan de ene kant heeft hij met sterke temperatuurwisselingen te maken. Anderzijds zijn uitlaatgassen zeer aggressief, vooral wanneer zij zich met water vermengen. Het binnendringen van water in de einddemper is praktisch gezien niet te verhinderen: hoe kouder de omgevingslucht, des te meer vocht een afkoelende einddemper aantrekt. Dit verklaart waarom een uitlaat in de winter 's ochtens eerst een tijd lang witte dampen afgeeft. Vooral in de winter is de einddemper drievoudig belast: sterke schommelingen tussen heet en koud, externe aantasting door strooizout en interne aantasting door het roet-watermengsel. Dit laat een einddemper geleidelijk roesten.

Defecten aan de einddemper

Een defecte einddemper kan u niet ontgaan: de auto wordt geleidelijk aan steeds luider. Omdat einddempers om redenen van gewicht uit dun metaal worden vervaardigd, loont reparatielassen normaal gezien niet. Opgelaste stukken houden op het verroeste metaal van de einddemper niet lang. U schuift het defect slechts een paar dagen op, voordat de einddemper weer kapot gaat. Een vervanging is aanzienlijk eenvoudiger, goedkoper en duurzamer.